gouden appeltjes voor de dorst ...

... crisis of gene crisis, dendeze heeft zijn zaadjes al op het droge en hoeft dus niet op droog zaad te zitten. Want de sterren-etenuitschepper waagt volgens dendelicious weleens lucullisch tomatenkaviaar te serveren in zijn veel te dure taverne, van tomatenzaden wordt effectief al eens beweerd dat ze per kilo (terecht) vaak duurder zijn dan goud.

Ze stonden allemaal op het d(r)uivenkot dit jaar, en dat gaf zeker minder vliegjes en andere ongemakken in de keuken maar bracht ook mee dat ik ze met de aanhoudende drukte weer grondig uit het oog verloren was. En als je de zaden oogst volgens de meest klassieke methode (vergisting vs zilverzand vs oxyclean-ish vs ...) dan kan "ietske te lang" betekenen dat de zaden gekiemd ende verzopen verloren liggen te liggen in hun eigen nat.


"hoe lang dan ongeveer precies, dat gisten en dat schimmelen ?", vroeg de eigenwijze op die bbq waar niet over tuinen werd gesproken. Bovenstaande is in elk geval veel te lang; maar deze keer heb ik dus weer geluk gehad, wat zeg ik : deze keer smaakt naar meer want dat flinterdunne pelleke liet zich eigenlijk verbluffend verpulverend gemakkelijker verwijderen dan de prut met het zeefke-en-het-lopende-water.

"Laat maar komen die crisis" (en die horrorwinter des doods), we zijn er klaar voor (u toch ook ?)

Het einde in zicht ...

... dus in de serre begint stilaan de definitieve uittrede van de tomatenplanten op gang te komen, eerdaags zullen we maar eens met de (riante) peper en paprika oogst beginnen.


... dus de helft van de moestuin werd al winterklaar gemaakt, is ne keer wat anders bij 26° maar kom volgend weekend-en-wie-weet-voor-hoe-lang wordt het nog amper 13° overdag, en nat, en dat werkt een stuk minder prettig voor een weekendtuinier-van-te-moettes. Knoflook planten zal toch ook nog moeten, weer of geen weer.

... zaden oogsten, niet alleen van de tomaten en de pepers maar ook van de lange borders die fantastisch blijven doorgaan. Gaten hier en daar vallen niet erg op als je dat vanuit de lengte bekijkt.

... compostbakken doorgeschoven, zodat de rijpe compost mee onder de lasagna kan, en waardoor de bakken al de herfstopruim weer kunnen ontvangen.

... dus werd nog snel wat last-minute zomersnoei gedaan (onder het motto zachte snoei : "wat je nu wegneemt zal wegblijven" - ttz, er zullen wel ogen uitlopen maar veel minder dan bij de wintersnoei). Snel maar vooral maar heel even want ik werd bij boom drie gestoken door een wesp, en direkt daarna nog één en tegen dat ik onder het agressief gezoem van nog meer wespen 50m verder bij de keuken stond waren het er gelukkig 'maar' 4 (twee op de binnenkant van mijn dij waarvoor dank, één op mijn enkel en één op mijn pols). Wel weer een persoonlijke besttijd gelopen, mezelf onderwijl uitkledend om mijn weinig propulsieve armbewegingen met het weinige textiel toch wat meer slagkracht te geven (daarbij, een verdwaalde wesp in uw t-shirt, daar word je ook niet vrolijk van). Een aanrader. Was weer geleden van-als-klein ukkie (de klassieker : een dode wesp onder de blotevoetzool in de zandbak). (misschien toch wat minder fruit laten vallen, en nog minder laten liggen, daar onder die bomen).
Snoeischaar hangt nog in de boom, heb ik niet gemist bij het molenwieken onderweg.

... en de kweepeer staat in bloei. Ik heb dus blijkbaar een oktober-bloeier. Wist ik niet, maar lijkt me ook niet echt handig. Verklaart misschien waarom ik nog nooit fruit heb gehad (en nog altijd kweepeerconfituur moet lenen), want in het voorjaar is hij bijlange zo actief niet.
De laat-bloeiende notarisappel is helaas evenmin een goede kruisbestuiver.

... ook voor één van onze kippen. Kop eraf. Ik heb haar er meermaals mee bedreigd, als ze weer eens zat te schijnnesten, of als ze wat potshanerig aanviel. Maar ik zou hem er haar niet afgebeten hebben. Nu alle kippen bij de buren op-geplukt zijn, zijn de onze blijkbaar aan de beurt. Dit verhaal krijgt nog een staartje (en dan liefst één aan een sleutelhanger). Voorlopig gaat het deurtje van het slaaphok elke avond weer dicht ... vanaf morgen, want vandaag ben ik het weer vergeten. drukke drukke boem boem.

't kriebelt 't ...

't is nochtans zo zacht als dons zo'n tomatenzaadje ... (model van dienst de purple calabash tomaat, I like me pink and purples ... tomatoes that is). Blijft fantastisch hoe één zo'n zaadje een hele plant met rijke oogst kan geven (vol vruchten en dus nog meer van die zaadjes). En amper 42 van die zaadjes een volle serre (en overvolle inmaakkasten). Als z'n haar zo proper ligt als den deze dan weet je dat alle gel eruit is. Schoon he ...



Het kriebelt dus toch, maar we zijn ondertussen oud en wijs genoeg om (nog heel even) aan die kriebel te weerstaan; wegens die ene druk bezette week in de planning twijfelen we gewoon nog tussen 'heel even' en 'heel heel even' ('t zal rond de 19de zijn, peperkestijd).
Ondertussen brengen we de plantenkamer aka het d(r)uivenkot(+1) in gereedheid (elentriek, licht en wat muziek ontbraken nog) en maken we naar jaarlijkse gewoonte eerdaags weer een eerste selectie uit de honderden rassen in de schoendoos.
Het is de bedoeling dat dit jaar alles van zaadje tot uitplanten in die kamer gebeurt, maar het is, zoals elke eerste keer, nog een beetje spannend of het in die onverwarmde buitenruimte wel kan lukken. De laatste periode van de opkweek was er vorig jaar een succes, maar die eerste periode kan voor de jonge zaailingen buiten de propagator misschien nog wat te koud zijn. Maar dan halen we de planten wel weer binnen (en vliegen de katten buiten ;-) het kan dus maar beter lukken daarboven), het vuilere werk gebeurt dan toch al in 't schop.

Maar tot dan hebben we dus nog wat komkommertijd om te spelen. Zoals fototjes maken van zaadjes met een oude Konica Minolta Wrokkor 35mm 2.8 (vier euro in de kringloopwinkel) omgekeerd op de macro lens, bijgestaan door een knutsel-ring-flits.v1 van een vergiet uit de kringloopwinkel (50ct, duur maar licht), afvalkarton van de toepasselijk blinkende Capri drankjes en wat overschotjes gesubsidieerde isolatiekleefband; de Belgische lezers hebben dit knutselprojectje dus grotendeels meegesponsord, waarvoor dank. Ah, en een stuk van de buis waarin ik mijn tuinontwerpen rondzeulde, ik doe tegenwoordig toch alles digitaal (zo van die recuperatie bruine posterbuizen, geen dure grootplantubes natuurlijk).

Of, of ik niet mee wilde naar de basketbal (eerste klasse Leuven Bears). Wat foto's nemen van snelle sporters, 't is ne keer wat anders dan ne zelfgebakken berekoek die stilligt voor het mooiste strijklicht uit het grote raam. Oefening baart Kunst, ook de berekoek kan er uiteindelijk maar goed mee zijn.
Maar bij voorbaat niet gemakkelijk, die indoorsporten. Eén van die (extreme) takken van de fotografie waar materiaal wel het verschil kan maken tussen bruikbaar en prullemand. Want snelle onvoorspelbare acties in een vaak niet al te best verlichte zaal ... of flitsen onder de ring is toegestaan wil je zelfs niet uitproberen tegenover beren van boven de twee meter.
Spek voor de bek van de oude 50mm 1.7 (als ik een euro kreeg voor elke fotograaf wiens wenkbrauwen de middellijn oversteken bij 1.7 dan had ik mij al lang een nieuwe 1.4 kunnen aanschaffen, en meer dan ééntje van 1.8 ... maar het is wat het is ... 1.7 op de nifty fifty van Minolta, 50 euro voor 50mm), de macro (105mm 2.8) mocht ook mee maar zou met z'n effectieve pakweg 150mm de actie al wel voorbijschieten (ook wel leuke portretlens maar voor ingesneden portretfoto's verkies ik andere modellen, ahja).

Goeie keuze zo bleek en van aan de zijlijn, onder de tampons van de cheerleaders (tja, zo heten die pompons of wat had je gedacht), zat ik er middenin. Tot ik in de derde 'time' plots vriendelijk verzocht werd te beschikken. De securityman met wie ik goede afspraken had, kreeg het van bovenaf door via zijn oortje.
Alle andere kodakken mochten blijven zitten. Dedjuu seg, mijn lens te kort!
Toegegeven, die 5 centimeter lange lens is bijna geen zicht als je omringd wordt door een stuk of twintig grijze buizen van een halve meter. Niet alleen langer maar ook stuk voor stuk 1900 euro duurder. En daar stopt de competitie want functioneel moest de lens niet onderdoen (want een stop extra en ruim genoeg). Iemand was blijkbaar niet op de hoogte dat dat onnozele pijpke "professioneel" genoeg was ;-) (Zou ik er met mijn nieuwe ringflitser binnenmogen ??)

Maar kom, elk nadeel heeft z'n voordeel, hadden ze me niet weggestuurd dan zat ik er misschien nog op mijn comfortabele plekje en dan had ik nooit die opnames van helemaal boven in de tribunes gemaakt. En dan had ik ook niet het foto-effect van 2010 kunnen toepassen, Vanthilt, beter en vooral correcter gekend als tilt-shift. Photoshopgewijs niet zo echt als met een echte tilt-shift lens maar die kost dan toch ook weeral 1500 euro, veelteveel voor wat deze amateur er mee zou kunnen doen
(hier met de al even budgetvriendelijk 35-70 f/4 'mini beercan' van 50 euro, om met de 35 mm toch al bijna heel de zaal te kunnen pakken).



En nu mag het stoppen. Met dat waaien. We hebben wel wat anders te doen dan de lasagne in de moestuin elke dag weer op z'n plaats te gaan leggen, de haag van de buren wordt er ook niet mooier van met al dat karton.

something old something new

"Ronde zaden bewaren niet zo lang" was één van de eerste weetjes die de va me meegaf aan de rand van de moestuin - tuinders delen graag uit, als 't maar geen geld is. Zaden vol ronde gaten moeten qua lamentabele duurzaamheid niet onder doen me dunkt.



De bonenkever heeft zich uitgeleefd op het restje boerentenen van vorig jaar, gelukkig heb je van de oogst van deze pronkbonen-zonder-pronk wel voldoende overschot voor het volgende jaar. "Voor de bloem moet ge deze niet zetten", zei de zaadhandelaar, en ze had gelijk. Maar wat bonen in de soep en je hebt een maaltijd.

Een hele tijd geleden had ik mijn voorraad al "in de mot" gekregen, maar ik had dus nooit gedacht dat er nog zoveel leven in zou zitten. Slechts een paar millimeter groot maar zeer gegeerd bij de terrariumhouder blijkbaar omdat ze wat minder nerveus zijn dan pakweg een fruitvlieg; ik vond ze al aan de tamme kant, maar dacht dat het kwam omdat hun pootjes niet voorbij hun overdreven volgevreten buikje geraakten. Had ik geweten dat ze warmpjes ontvangen zouden worden in terraria en aquaria dan had ik ze niet dakloos in de vrieskou gegooid. Fruitvliegen en van die keverkes, ze geven daar dus geld voor, goed om te weten.

Het is de ideale moment om in de zaadcollectie te kruipen, de oude aan de kant te leggen en de nieuwe uit te kiezen. Kopen kan, maar vergeet niet te ruilen, vaak moet den tuinder er zelfs helemaal niet per se iets voor terug. Van H. kreeg ik deze week zaden van de lichitomaat (Solanum sisymbriiflorum aka Morelle de Balbis - solanum dus familie van de rest, lijkt nog het meest op een tomarillo maar dan met serieuze stekels; sisymbrium:waterkers, ook al eens gebruikt voor de raketten, rucola, ...) en eerdaags zullen de dikke enveloppes met vreemde postzegels weer op de deurmat vallen. Najaar en winter, I like it a lot ;-)

Behalve natuurlijk die witte mars tegen het thuiswerken - proficiat trouwens aan de organisatoren (voor ik het overzicht verlies over de paniekmails : ja dat is ironisch bedoeld ;-).

what's in a name ...

Blueberry, de blauwe tomaat. Dat hij blauw wordt dat staat al vast maar of hij zijn naam eer aan zal doen schijnt weinig waarschijnlijk want er is vermoedelijk een naamswissel in het spel. Waarschijnlijk, vermoedelijk, hopelijk zelfs een beetje.

Er zijn namelijk twee bloedlijnen in de familie der blauwe tomaten. De echte "Blueberry, genaamd Blueberry" is een (Europese) genetisch gemanipuleerde (!) tomaat waarvan de zaden nog niet vrijgegeven zouden mogen geweest zijn (bij wet verboden zelfs maar mag ik u vertrouwen meneer mevrouw de ruilende partij?). De andere blauwe tomaat (OSU, naar Oregon State University, aka P20) is eveneens een vrij jong project, volledig old school handmatig gekruist maar nog niet helemaal stabiel (want, hier zeer mooi uitgelegd : dat ongeveer maar vanaf F8). Van die laatste zijn wel al zaden in omloop geraakt maar die waren eigenlijk alleen bedoeld voor 'a happy few' voor verdere "kruistochten", als ik tussen de regels lees vooral omdat de smurf nog niet te vreten is -lees- er nog wat smaak in gekruist mag worden. Wat beide varianten zo bijzonder maakt is dat ze een stof bevatten (anthocyanines) die zeer effectief zou zijn tegen kanker, waar tomaten sowieso al redelijk wat antioxidanten bevatten en daardoor al in de top 10 van "health (super) foods" zitten, moest je nog een reden nodig hebben om ze in je moestuin te zetten (an apple a day keeps the doctor away, maar een tomaat op het dagmenu gezet houdt de oncoloog van 't bed - van bij/naast het bed natuurlijk, wat had je gedacht...).

Eigenlijk hoop ik dus toch een beetje dat mijn blueberry inderdaad geen Blueberry is, want dan kan ik dit jaar van geen enkel ras zaden oogsten (alhoewel, voor beide bloedlijnen zijn er wel al liefhebbers). De "echte" blueberry zou door en door blauw kleuren (vlees inclusief), de OSU variant alleen het vel dus qua determinatie kan het nog meevallen.



Een ander anoniempje dat dit jaar weer van de partij is is ... u zegt het maar, ik heb geen flauw idee (had geen flauw idee, zie commentaren). Vorig jaar zagen we net voor we half juni op reis vertrokken een klein onbekend plantje in de border opgroeien, en vreemde vogels krijgen hier altijd (meestal) wel een kans. Wat de plant zo bijzonder maakte waren de dikke, gesloten, hangende knotsen die wel leuke bloemen moesten gaan opleveren. Onze verbazing kon bij thuiskomst niet groter zijn want het kleine plantje was ondertussen Groot, wel 150cm+, met gigantische, sterk maar fris zepig ruikende "bloemtrossen". Ik had wel duizend zaden geoogst voor ik aan het eind van het seizoen de rest van de plant wegdeed, en oh ja, voor ik struikelde met de bak en alle zaden tussen de kiezel zag verdwijnen. Ik ben dus maar al te blij dat hij dit jaar aan de andere kant van het huis (?) de kop opstak.
Hij heeft wat weg van Salvias maar verder dan de familie Lamiaceae (het lila lipje, het typische zaaddoosje,...) durf ik voorlopig niet gokken. Anyone ??



Trouwens wie "de wolk" heeft mag ze weer doorgeven, het begint hier stilaan fataal droog te worden en dat is niet goed voor mijn luie tuinstijl met overvolle kalender...

alles kan beter ...

Ook de gezondheid nog maar kom daarover gaan we niet zeuren. "Alles alle jaren beter" zou één van mijn lijfspreuken kunnen zijn. 2010 moet dus ook weer beter. 2010, het jaar van de tijger, feest dus als je bv. in 1974 uit de kolen kwam gekropen (waaronder de groene kool, die eindelijk haar verplichte vrieskuur kreeg en dus nog lekkerder werd). 2010, het jaar van maar gelukkig ook tegen de armoede. En last but not least, het jaar van de biodiversiteit. Tussen het oeverloze gezwets over de opwarming van de aarde zouden we bijna dat andere kantelmomentje in de leefbaarheid en dus de toekomst van onze planeet uit het oog verliezen (in 2001 aangekondigd met als deadline 2010).

De laatste tijd worden we weer bedolven onder de goed nieuws reportages over het klimaat, wel netjes verstopt na 00u00 zodat niemand er zijn slaap moet voor laten. Eerder deze week : overbevissing. Al onze wateren (en dus niet alleen de Zenne) geraken stilaan leger en leger. Steeds meer soorten komen op rode lijsten (voor Jan met de Ferrari heet dat "zijn bijna niet meer te krijgen en kosten duur") of zijn al uitgestorven. 10% van wat onze professionele viszuigers uit de zee halen gaat dadelijk (maar jammer genoeg dood) overboord wegens onverkoopbaar. Rog en kreeftenpopulaties exploderen op sommige plaatsen omdat hun praedatoren al uitgestorven zijn. "Hmm, lekker toch rog en kreeft, perfect voor de feestdagen". Ja maar als we ook die 'op'gevist hebben blijven er alleen nog garnalen over. "Hmm, lekker toch scampis, gambas en harnaaln, perfect voor de feestdagen". Ja, maar als die dan weer op zijn, zijn het alleen nog heel veel wormen, kwallen en slijkdiertjes (want wat weg is komt dus niet meer terug voor de duidelijkheid). Oh, maar daartegen kweken we al onze vis zelf en met aquaponics telen we daar zelfs direkt geassorteerde lekkere groentjes bij. Wie zich de reportage van de keuringsdienst over de gekleurde visvoervlokken nog herinnert weet wel beter. 40% van alle vis die momenteel wordt gevangen (40%!!) wordt al gemalen tot meel om vis "in gevangenschap" te voeren. 4kg ansjovis voor een kilo kweekvis naar keuze. Jammer dat de kermisvis meestal op z'n rug gaat liggen voor hij zijn potje heeft leeggegeten. Dag oplossing. Probleem dus want (wilde) vis was nu net één van de duurzaamste voedselbronnen die we hadden (hebben).



Zelf probeer ik mijn bescheiden bijdrage aan de biodiversiteit onder andere te leveren door te seedswappen. Want ook bij de plantjes en de groenten in het bijzonder is het verschraling troef. Je hebt heel gedisciplineerde swaps waar je netjes met elkaar afspreekt wat je hebt en wat je zou willen krijgen (meestal krijg je meer), hoe dik de watten in je enveloppe moeten zijn, welke stringente maatregelen je genomen moet hebben tegen kruisbestuiving, hoe je het zaad gewonnen hebt en of je netjes bij elke stap een weesgegroetje hebt gebeden. Er zijn er gelukkig ook waar het wat meer 'rock en roll' mag zijn : je gooit wat in de groep van een dappere moderator en die zorgt ervoor dat iedereen minstens evenveel terugkrijgt als hij gestort heeft - als het maar een naam heeft (of had) en geen F1, met of zonder wensenlijst.
Als we niet ruilen mag er ook al wel wat gekocht worden en dat gaat dan meestal online via een anonieme webwinkel of zelfs een bende nog anoniemere ebay'ers. Tot nog toe is al het zaad altijd netjes aangekomen en uitgekomen, en zagen alle vruchten er gezond en normaal uit. Onder de rasfetishisten (racisten bekt makkelijker) heerst er een echter een panische angst rond 'Appellation d'Origine Contrôlée' en 'spontane kruisingen' terwijl dat nu net de gewoonste overlevingsstrategie van de natuur is. Zij spelen liever zelf voor God, en dan nog een irritant Godje dat beslist dat zijn 'gewenste kruising' zoveel beter is dan al de rest (en daarbij meestal 'gewoon' eigenschapjes pikt uit andere rassen).
Bij de rashonden waar bastaard het ultieme scheldwoord is geworden, is al schrijnend duidelijk wat de connoisseur heeft bereikt met zijn (in)teeltkunsten : het genetisch potentiaal bestaat daar voor sommige rassen nog uit een handvol (show)families, en niet zonder gevolgen.
Voedseldeskundigen beginnen zich stilaan ook zorgen te maken over die verschraling in groenten en fruit, en de soorten daarbinnen, en onze gezondheid. Nog een potentieel voordeel in eigen beheer als je zelf je groenten teelt. Er zijn wel een aantal redenen te bedenken waarom sommige "vergeten groenten" uit de boot zijn gevallen, tijd voor de gulden middenweg dan maar weer zeker ??

Een voordeel van ziekte, elk nadeel heb ze voordeel, is dat er soms een lethargische periode in het herstel zit waar je zelfs de TV niet kan volgen. Ideaal om de zaden weer wat op orde te stellen want meer dan tien seconden - om de zaaimaand te vinden op het pakje en het pakje te sorteren in het juiste bakje - moet je dan niet kunnen vasthouden.

En zo komt het begin van het seizoen, gesorteerd en met een duidelijk beeld over de hiaten, ook weer wat korter bij want kerstmis heet een klassieker om uien voor te telen. Grow for it.

zaad zaaien ... wat anders

Ik kijk al lang niet meer beschaamd naar de tippen van mijn schoenen als er "er hangt weer zaad in uw broek" wordt geroepen (busted! not). Schaamte noch schroom, ja mevrouw de juge, ik ben een pikkedief, pittedief, pilledief, stekkedief als het op plantjes aankomt. Uiteraard niet als er al een zakje rondzit en een prijs ophangt maar in de natuur eigen ik wel eens een deel van het overvloedige zaad mezelf toe. De gulzigheid neemt met de jaren gelukkig af omdat je ondertussen weet dat je maar een paar zaadjes nodig hebt om een nieuwe soort te introduceren (en vanaf dan kan je ze meestal gewoon thuis oogsten, lees : laten vallen), maar als ik rijp zaad zie van een plant die me aanstaat kan ik er niet aan voorbij gaan, sterker nog moet ik er voorbij gaan en hoe dichter hoe liever.

Voor groenten is dat compulsief gedrag over het algemeen niet zo overdreven, en valt dat zelf-oogsten ook nogal mee; buiten tomaten, pepers, meloenen en pompoenen oogst ik eigenlijk weinig om opnieuw te zaaien (spontane zaailingen niet meegerekend). Alles nieuw en (misschien) beter dus, en het is weer die tijd van het jaar.

Voor wie, zoals ik, echt graag zaden ziet uitkomen en wie nu zo een beetje op zijn handen moet gaan zitten (lastig bladeren wel in de zaadcatalogi zo) of hij begint er al weer (te vroeg) aan, is er misschien een oplossing : de """nieuwe""" hype van de kiemgroenten.

Iedereen kent wel de stinkende waterkers-op-watten-experimenten uit z'n prille schoolcarrière, en waarschijnlijk ben je vanwege die stinkende waterkers-op-watten ook nooit verdergegaan met experimenteren.
Voor heel wat meer centen dan gewone watten kan je in de dille's en chamomille's van deze wereld mooi vormgegeven kiemschalen kopen. Maar met ongeveer een wrekkige euro voor een platgeklopt zeefje kan je toch spelend de winter door tot je weer aan het echte werk mag beginnen.



Radijsjes (Raphanus sativus). Even snel in vitro als in de grond, en je zou ze zeker herkennen moest je ze blind proeven, de typische pittige radijsjessmaak maar een ietsje subtieler en dat soms ook weer niet.
Andere kandidaten zijn mosterd, erwten, lentils, alfalfa, zonnebloemen, rucola, kolen, fenegriek, bieslook, bieten, chinese kool, ..., zelfs waterkers. Wel opletten blijkbaar met de gekochte tuinzaden want die kunnen (rara) in een badje met fungiciden gevallen zijn.

Op het zeefje, boven een schaaltje met water (ongeveer een halve centimer erboven), af en toe eens spoelen met vers water (meteen ook het bakje opnieuw gevuld met vers water) dan begint het niet te stinken of te schimmelen (volledige 'opstelling' zie je als je op de foto gaat staan). Klaar.
Easy peasy dus en kost (bijna) niks. Ook leuk voor de kinderen (van zaadje naar mondje), Rosemarie moet ik temet wegjagen of ze zou de zeef in geen tijd kaalplukken.
Volgend jaar dus toch wat meer zaden oogsten, al was het maar voor 'de wintersalade'.

Ken uw klassiekers ...

... en durf ze al eens in vraag te stellen.

De meest klassieke manier om tomatenzaden te 'winnen' is waarschijnlijk ook de goorste : verwijder de zaden uit een tomaat, giet er indien nodig een beetje water bij en laat de natuur een paar dagen zijn gang gaan. De bedoeling is dat het goedje gaat vergisten (oplossen gel en de kieminhibitoren?, doden ziekmakers ?), dat er een mooi floeren tapijt over heen groeit en als je dat allemaal hebt zien gebeuren dan is het toegestaan (en aangewezen) om de zaden te wassen - meestal door middel van een straal water, een zeefje en wat gemasseer (dan is dat laatste toch nog ergens goed voor).
Nu zou je de eerste niet zijn die dat wassen af en toe moet onderbreken om een kokhalsreflex stiekem ergens in een danspasje te verstoppen maar al het bovenstaande was eigenlijk nog het minste van al. Het ergste vind ik (en Caroline) de fruitvliegjes, en meestal zijn ze met veel.
Nu zijn er een aantal dingen die je tegen die vliegjes kan doen. Je kan de bakjes ver van de bewoonde vertrekken plaatsen, maar de kans is dan groot dat je ze uit het oog verliest en na een week of twee merkt dat er tomatenkiemen door het fluwelen tapijt prikken. Je kan tassen fruitazijn bij de bakjes plaatsen, met een klein beetje afwasmiddel erin, de vliegjes zullen landen, los door de waterspiegel zakken (weg oppervlaktespanning) en verdrinken - zeer probaat maar nog niet doeltreffend genoeg.

Nu hoorde ik "mijn dorpsgenoten" al eens praten over alternatieve methoden om zaad te winnen met 'TSP' en 'Oxi Clean'. Het ene (trisodiumfosfaat) wordt blijkbaar gebruikt om muren af te bijten bij schilderwerken en het andere is een reinigingsmiddel in poedervorm waar onder andere waterstofperoxide een actief bestanddeel is. Beide klonken me niet bekend in de Europese oren, maar een 'actief' Oxy poedertje met waterstofperoxide/actieve zuurstof had ik wel al eens in de reklameblokken zien passeren (meestal in een roze doos, om textiel te reinigen).
Toen ik Caroline vertelde van de potentie van dit alternatief, sprong ze meteen de fiets op en reed ze in kaarsrechte lijn (deels vanwege haar zeer hoge snelheid) om een doos van het poeder te gaan halen : "uitproberen graag en wel nu !".

Het procédé is grotendeels hetzelfde : (schilderstape met nummer van de tomaat van de tomaat trekken en op het bakje plakken), tomaat in de helft, licht duwen en de zaden (met gel) in een bakje schrapen. Klein beetje water bijvoegen en klein beetje van het poeder. In plaats van drie dagen tot een week te wachten gewoon een half uurtje in de buurt blijven en af en toe eens roeren (opletten dat er geen zaden aan het lepeltje blijven hangen en van het ene bakje in het andere sukkelen). Op de gebruikelijke manier spoelen en klaar.
En op het eerste zicht lijkt het nog te werken ook, en nog wel voor de tomatensoep goed en wel haar kookpunt had bereikt (geen probleem meer om nog snel wat zaden te oogsten voor je op verlof vertrekt, geen uitgedroogde bakjes met waardeloze zaden meer, geen collega's lastig vallen om de zaden dan maar in jouw plaats te verwerken,... niets van dat alles). Het zag er zelfs (met uitzondering van het ontbrekende tapijtje) bijna hetzelfde uit en alles wat dreef na een paar spoelbeurten was zoals gebruikelijk onwaardig om bewaard te worden (wegens geen zaad of slecht zaad, of zaad met nog een beetje gel aan en toch genoeg zaden).
De zaden liggen nu te drogen op koffiefilters, ben benieuwd of ik nog zo enthousiast ben na het drogen, en ook de opkomst na het zaaien zal uiteraard een belangrijke test zijn maar voorlopig ben ik gevonden voor deze manier van werken.

De zaden zouden ook echt proper zijn, gezuiverd van ziekmakers (Uiteraard moet je geen zaden winnen van zieke planten en alleen van je mooiste vruchten (catfaces verhoogde kans op kruisbestuiving!) maar alle beetjes helpen om gezond zaad gezond te bewaren). Dat is meegenomen, maar ook niet zo verwonderlijk want je ruikt een flauw geurtje dat het midden houdt tussen gootsteenontstopper en waspoeder (wat me doet denken aan die reportage van de keuringsdienst van waarde waar ze mandarijnepartjes schoonmaken, hmmm), misschien is die waterstofperoxide maar het rook(bubbeltjes)gordijn voor de bijtende stofjes die er nog in zitten maar voorlopig haalt de pragmatiek het van dit besef...
Sommige tomatenliefhebbers gebruiken nog een geutje verdunde chloor als naspoeling maar het zal wel goed zijn zo. Als je het zoals ik (ineens) toevallig staan hebt, dan moet je het maar eens proberen. (sorry geen foto, misschien later maar druk druk druk in inmaakland)

Achter die TSP ga ik niet beginnen zoeken, maar er is nog wel een methode 'met gewoon zand' die ik ook nog wel eens wil uitproberen.


De egel schijnt genezen, en wordt eerdaags weer uitgezet. Ik blij, onze nachtelijke rit is dan toch niet voor niks geweest. Het zijn blijkbaar bijna alleen mannetjes die met deze (bijt)wonden binnengebracht worden "want ze kunnen nogal agressief zijn in de paringstijd" (dus toch, maar krijgen ze die kleine ukjes nog groot genoeg tegen de volgende winterslaap of is het maar om te oefenen nu ?). Het ga je goed egel, stuur eens een kaartje uit het verre Limburg.

Gelukkig is er niets op TV ...

Ik heb nog heel wat 'schatten' te organiseren, zaden van allerhande 'strooptochten', verpakt in zeer uiteenlopende verpakkingen (wat me er doet aan denken dat ik nog "een grop" zaden moet redden uit mijn achterzak voor die broek de was invliegt; het vrouwtje doet gelukkig haar deel, en controleert alle pochekes - check, double check - al was het maar om haar nieuwe machine te sparen).
Met een bang hartje deed ik de dichtgeknoopte plastic zak open met daarin de kardoenbollen, die ik een paar maanden geleden (NAT) had geplukt en (nog altijd NAT) had opgeborgen. Maar niet zoveel later zat ik de pluizige bol open te frutselen op zoek naar de goed verstopte zaden, wat in één slag de stofzuigbeurt van die dag teniet deed; het lichte pluis vloog als je nog maar met je ogen knipperde en er was meer pluis dan zaden.

De verwarmde kweekkast zit nu ook bijna vol. Zaterdag wat snoeihout gaan lenen bij een druiven en vijgen verzamelaar. Resultaat : 11 druivensoorten en 5 vijgen. Ik was daar niet alleen dus het ene stukje was logischerwijze al wat langer dan het andere maar ik heb toch altijd minstens twee stekken per soort kunnen klaarmaken. Had ik het geweten dan had ik mijn twee kartonnen dozen vol snoeihout van mijn 'gewone' Boskoop en Witte Van der Laan meegenomen. Blijkbaar hebben ook de verzamelaars een haat-liefde verhouding met die rassen, ze doen het onder het druivenkot in elk geval met minimale zorgen behoorlijk goed maar ik heb dan ook (voorlopig) weinig vergelijkingsmateriaal.

Om te vergelijken. Op het forum van tuinadvies had ik een forumlid gewezen op het feit dat hij z'n goji zaden naar mijn bescheiden mening wel heel erg duur aan de man bracht. Pakweg 13 euro voor 50 zaden, ongeveer de inhoud van twee bessen. Voor dat geld heb je een halve kilo gedroogde bessen, een paar duizend zaden dus en een zeer gezond wafelbeslag. Maar Oscar wist me te vertellen dat het ging om zeer nauwkeurig voor ons klimaat geselecteerde rassen die ontstonden uit onderzoek aan Wageningen en hij bood (gratis) zaden aan zodat we dit zelf konden vergelijken met ons eigen plantmateriaal. Alles voor het onderzoek, dus ik heb me uiteraard kandidaat gesteld. De zaailingen hebben hier ondertussen hun eerste echte blaadjes gekregen, meestal heb je de moeilijkste fase dan achter de rug maar ik heb ze toch maar onder de lamp gehangen en ik geef ze nu af en toe een lichte bries om het stammetje te sterken. Wordt vervolgd.

Extra vierge olijfolie, uit Italië. Weer gefopt, althans de kans om gefopt te zijn is niet klein te noemen. Zelfs de A-merken waarop je blindelings dacht te kunnen vertrouwen (begint op B en eindigt op ertolli) draaien blijkbaar al eens wat anders door de olie dan de Luccaanse olijven die je dacht onder de pureetjes van je pasgeborene te draaien ("doet u maar goede olijfolie meneer, goed voor de ontwikkeling van de hersentjes"). De keuringsdienst weer, of wat dacht je anders. Misschien moet ik maar eens opzoeken hoeveel olie je mag 'Schengen', dan mag de Italiaanse lokale boer me een jaarvoorraad slijten.
Ik ga er van uit dat die Spaanse en Noord-Afrikaanse olijven ook gewoon ok zijn, en dat die "vers geperste olijfolie met daardoor van nature lage zuurtegraad" (is de eigenlijke definitie van extra vierge en niet 'van eerste persing' zoals meestal op de flessen staat) maar nu even van Spaanse olijven waarschijnlijk ook gewoon een prima produkt is. Maar van waar toch altijd die geheimzinnigheid ?? Ah ja, ik weet het al weer (verdraaide hersenschudding ook!). Omdat meneer de producent me een reden wil geven om toch maar meer centen neer te leggen. Misschien moet ik daar toch maar eens gewoon mee stoppen.

De Choysia ternata Pieris japonica heeft blijkbaar rake klappen gekregen bij het vriesweer, hij ziet er in elk geval frisbruiner uit dan normaal. Ik hoop dat dat nog goed komt maar ik vrees er een beetje voor. En niet alleen voor de Pieris trouwens.

Oei, het brood moet nog in de oven (ahja, we hebben onze overschrijving teruggevonden dus binnekort een nieuwe broodpan), dus ik moet hier ook even mee stoppen.