Sinterklaas - Sinterkloos

"Doe maar een kringetje rond het speelgoedje dat de Sint moet brengen, dan zal papa even mailen met die brave man" (zo gaat dat 'tegenwoordig'). Natuurlijk had ze zo goed als al het speelgoed in het boekje aangeduid en nog voor ik haar daarover kon aanspreken counterde ze ad rem : "Het zijn wel veel speelgoedjes he papa" (drie buggies, allez gij) ", maar dat is wel voor als alle kindjes komen spelen he". Mijn rosemarie, zo nobel en vooral geen speld tussen te krijgen.

Geen Sinterklaas zonder Speculaas. Of is het Speculoos ? Beide termen worden al eens door elkaar gehusseld, dictee of geen dictee. Van Dale vindt dat speculoos minder frequent wordt gebruikt. Sommige producenten gebruiken bewust speculoos als er geen speculaaskruiden gebruikt zijn (als in kruiden-loos dus). Boven de landsgrens is speculaas de typisch Nederlandse kruidenkoek en speculoos de typisch Belgische koek met kaneel en gebrande suiker. Dus die gekke Nederlanders zeggen speculoos tegen onze speculaas, maar iedereen zegt altijd [speekulaas] (zucht). Die met/zonder theorie is wel duidelijk, kunnen we die niet algemeen aannemen ?

Hoe het ook zij, Marleen gaf een voorzet naar aanleiding van mijn venkelconfituur, "dat ik (eveneens in de categorie Anijs) misschien maar wat pepernoten moest maken voor Sinterklaas en de kinderen", en ik moest die maar even binnenkoppen.
Het ligt misschien aan mij en het feit dat ik de pepernoten van de Hema na 6 december "in de afslag" koop, maar ik vind pepernoten nogal hard. Geef mij maar berekoeken aka Hasseltse speculaas. Dan doen we toch gewoon Hasseltse speculaas pepernoten.



- 250 g (echte) ongezouten boter (schijnt belangrijk)
- 325 g (donkere) kandijsuiker (yuck ... ik heb rietsuiker gebruikt)
- 2 grote eieren
- 500 g zelfrijzende bloem (of uw eigenste mengeling van bloem en bicarbonaat/...)
- 100 g gemalen amandelen
- een "goede" theelepel kruiden

Boter zacht laten worden en romig roeren. Suiker erbij, dan de eieren, dan het meel en dan de kruiden, als laatste de amandelen. Het wordt een harde brok dus rol je mouwen maar op, vork of klopper halen het einde niet alleen.
Ik vond geen anijszaden, heb dan maar venkelzaden uit het potje viskruiden gevist en gevijzeld, het gaat 'em toch om de anethol dat je in beide zaden terugvindt. Nog wat 'speculaaskruiden' (komt in een zakje) erbij, en een borrelke pastis voor de zekerheid (en "de paring", zie later). Het deeg afgedekt een dagje in de koelkast laten rusten.

Volgende dag. Begin met wat bloem over het aanrecht te gooien. Het eerste wat je zegt als je het deeg uit de koelkast neemt is (binnensmonds want de kinderen zijn erbij) : 'f*ck, mislukt'. Het deeg lijkt immers veel meer op kassei dan op iets dat mals zou moeten worden. Als je er stukken uitplukt, in je handen rolt en met je lichaamswarmte weer wat opwarmt wordt het gauw duidelijk dat het wel zal meevallen. Klassiek wordt een worst gedraaid waarvan dan schijfjes worden gesneden. Het is natuurlijk veel leuker om zelf bolletjes te draaien die je dan keihard op het aanrecht gooit. Leuk voor de kinderen en een goed soupapke (ventieltje) voor eventuele zorgen en/of frustraties.
Soms worden de koekjes nog afwerkt met amandelschilfers voor ze de oven in gaan, 12 tot 15 minuten op een bakplaat (170-180°C), niet te kort bij elkaar want ze gaan nog uitzetten. In één van de recepten stond formeel "15 minuten en geen seconde langer", dus niet te ver gaan lopen tijdens het bakken. Als je ze van de plaat neemt denk je misschien "hmm, die zijn nog zo zacht", of "die mogen precies nog wat donkerder" : "zal ik ze nog even terugzetten ?!". Niet dus, ze worden vanzelf harder bij het afkoelen. En ze worden na een paar dagen weer zacht als je ze in een blikkendoos bewaard en dat is de bedoeling, stop ze dus niet in een luchtdichte supperware.
15 minuten 00 seconden, basta (en blijf een paar dagen weg van de doos).

Waarschijnlijk heb je nog wat gemalen amandelen over. Als je dan ook nog wat bloemsuiker hebt liggen en een ei, maak dan snel nog wat marsepein want gevulde hasseltse speculaas is nog lekkerder (en marsepein nog zo'n Sint-klassieker).
Poepsimpel die marsepein : amandelmeel, bloemsuiker en een eiwit mengen (125g/125g/1). klaar (ohja, ook een dagje laten rusten in de koelkast). Het recept van de boerinnenbond zegt oranjebloesemwater maar pastis werkt evengoed en dat "food-paired" handig met de speculaas (een klein koffielepelke is voldoende). Ja mannekes, da's ook de laatste keer geweest dat ik marsepein koop. (een tip nog : voor de marsepein werkt fijn gemalen amandelen wel wat beter).

Laagje speculaas, laagje marsepein, laagje speculaas en de randen dichtduwen.
Je weet niet wat je proeft.



In de categorie "lezersgestuurdeopdrachten" zou ik zeggen : NEXT !!

appelen voor citroenen : zuur, zuurder, zuurst ...

Ongeveer gelijktijdig met de zoveelste berichtgeving hoe slecht het toch gesteld is met ons fruit (ongezonder dan we zouden willen met alle pesticiden erop) zag ik een verontrustende reportage over citrusvruchten in één van de weinige uitzendingen die in mijn vaste programmatie zitten, de Keuringsdienst van Waarde.

Citroenen worden opgeblonken voor het oog van de argeloze consument, onder andere met een soort boenwas die ook in de meubelindustrie wordt gebruikt, shellak voor de kenners, shitlak voor de rest. Een lak die gemaakt wordt van de uitwerpselen van insecten met wat bloed, een handvol fabrieken door moet tot het uiteindelijk, 'netjes' op onze citrusvruchten wordt gewreven. Wassen blijkt het spul er niet af te krijgen (de pesticiden ook niet trouwens) dus denk daar toch nog maar eens over na voor je de zeste gebruikt in je bereidingen, of wanneer je nog eens een zelfgemaakte limoncello aangeboden krijgt.
Mijn grootste probleem is dit keer niet dat ik dit als consument weer niet wist, wel dat ik niet begrijp waar dat voor nodig is. Ik moet mijn haar niet kunnen kammen in een citroen, als ik mijn haar ûberhaupt zou kammen dan vind ik daar wel ergens een spiegel voor.
Er mensen die dit willen nuanceren door te stellen dat shellak een onschuldig natuurprodukt is, maar ik wil zelfs geen onschuldige natuurprodukten (urine ?, zeep ?, zout ?, ...) rond mijn natuurprodukt, tenzij dat een meerwaarde met zich meebrengt.

Ik heb vroeger wel wat "boer en tuinders" op de behandeltafel gehad, en ook zonder het nekje in een wat verfrommelde houdgreep bekenden zij maar al te graag dat ze voor gebruik een apart lapje grond hadden gereserveerd en dus bijzonder weinig consumeerden van wat ze naar de veiling brachten. Het kon in de geschiedenis nogal wat invloed hebben op je verdere leven als je als kok niet at van je eigen eten.

De druivenconfituur die ik onlangs heb gemaakt smaakt naar nog. Ik heb het gewone recept gevolgd dat je voor alle confituurs kan gebruiken, niet het fancy recept met noten dat je meestal op de receptenpagina's vindt, dan moet de notelaar een beetje op snelheid komen. Maar nu weet ik tenminste weer wat doen met al de druiven die blijven hangen. Dat neemt niet weg dat ik volgend jaar nog meer trossen ga opofferen (maar dat zeg ik elk jaar).